Sỏi san hô nguy hiểm nhận biết ra sao?

Sỏi san hô là một loại sỏi có kích thước lớn, thường được hình thành từ các tinh thể khoáng chất kết hợp với sự hiện diện của vi khuẩn. Loại sỏi này có xu hướng phát triển nhanh chóng, làm tắc nghẽn hệ thống thu thập nước tiểu trong thận. Không giống như các loại sỏi nhỏ thường gây ra cơn đau quặn thận nghiêm trọng, sỏi san hô thường phát triển âm thầm trong thời gian dài, dẫn đến việc nhiều bệnh nhân chỉ phát hiện ra khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, với các biến chứng hoặc suy giảm chức năng thận.

Loại bỏ sỏi san hô “khổng lồ”, bảo tồn thận cho bệnh nhân

Các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quang (Tuyên Quang) đã thực hiện thành công ca can thiệp cho bệnh nhân L.V.L. (61 tuổi) bị mắc sỏi san hô lớn trong thận trái bằng phương pháp tán sỏi qua da, giúp bảo tồn chức năng thận cho bệnh nhân.

Trước khi nhập viện, bệnh nhân đã có triệu chứng đau lưng kéo dài nhưng chủ quan không đi khám. Khi đến viện, tình trạng đã trở nên nghiêm trọng với cơn đau dữ dội, sốt cao và cảm giác mệt mỏi. Kết quả chẩn đoán cho thấy có khối sỏi có kích thước 41×31 mm, gần như chiếm toàn bộ hệ thống đài – bể thận. Theo các bác sĩ, nếu không can thiệp kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ cao bị nhiễm trùng nghiêm trọng, suy giảm chức năng thận, thậm chí phải cắt bỏ thận.

Đội ngũ bác sĩ đã quyết định sử dụng phương pháp tán sỏi qua da, một kỹ thuật ít xâm lấn hơn. Thông qua một vết rạch nhỏ khoảng 0,5-1 cm ở vùng lưng, các bác sĩ tạo ra một đường hầm vào thận, sử dụng nội soi và năng lượng laser để phá vỡ sỏi thành các mảnh nhỏ và lấy ra ngoài. Kỹ thuật này giúp giảm thiểu tổn thương cho mô thận so với phương pháp mổ mở truyền thống.

Sau khi can thiệp, bệnh nhân đã tỉnh táo, cơn đau giảm rõ rệt và chức năng thận được bảo tồn. Đặc biệt, toàn bộ khối sỏi lớn đã được xử lý chỉ sau một lần can thiệp.

Nhận biết sỏi san hô dễ bị bỏ qua

Sỏi san hô, hay còn gọi là sỏi struvite hoặc sỏi nhiễm trùng, có hai loại: Sỏi san hô toàn phần, loại sỏi này hình thành theo toàn bộ hệ thống đài bể thận; và sỏi san hô bán phần, chỉ hình thành ở một phần của hệ thống đài bể thận hoặc giữa chúng có khớp.

Sỏi thận san hô nếu không được điều trị có thể dẫn đến viêm đài bể thận, suy thận, nhiễm độc toàn thân và có thể gây tử vong.

Một trong những đặc điểm nguy hiểm của sỏi san hô là triệu chứng không điển hình, dễ bị nhầm lẫn hoặc bỏ qua. Bệnh nhân cần chú ý đến các dấu hiệu sau:

• Đau âm ỉ vùng thắt lưng

Khác với cơn đau dữ dội của sỏi niệu quản, sỏi san hô thường gây đau âm ỉ, kéo dài ở vùng hông lưng, có thể xuất hiện ở một bên hoặc cả hai bên. Cơn đau này có thể không rõ ràng, dẫn đến sự chủ quan của người bệnh.

• Tiểu buốt, tiểu rắt

Do có liên quan đến nhiễm trùng đường tiết niệu, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như tiểu buốt, tiểu rắt, và cảm giác tiểu không hết. Một số người có thể thấy nước tiểu trở nên đục, có mùi hôi hoặc có cặn lẫn trong đó, đây là dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng đường tiết niệu.

Một số trường hợp có thể xuất hiện tiểu máu (vi thể hoặc đại thể), tuy nhiên không phải lúc nào cũng rõ ràng. Khi có nhiễm trùng đi kèm, người bệnh có thể gặp phải sốt, rét run – dấu hiệu này cần đặc biệt chú ý vì có thể liên quan đến nhiễm trùng nghiêm trọng.

Trong giai đoạn muộn, khi chức năng thận bị ảnh hưởng, người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, chán ăn và sút cân. Khác với các loại sỏi nhỏ có thể tự đào thải, sỏi san hô thường không thể tự ra ngoài và tiếp tục phát triển, gây tắc nghẽn và làm tổn hại cấu trúc thận.

Điều đáng lưu ý là bệnh thường phát triển âm thầm, không gây ra cơn đau dữ dội, do đó người bệnh thường đến bệnh viện muộn khi đã có biến chứng.

Những biến chứng nguy hiểm của sỏi san hô

Nếu không được điều trị kịp thời, sỏi san hô có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng:

• Sỏi san hô thường đi kèm với nhiễm trùng do vi khuẩn. Tình trạng này có thể tái phát nhiều lần, gây tổn thương kéo dài cho thận.
• Sỏi lớn có thể cản trở dòng chảy của nước tiểu, dẫn đến tình trạng ứ nước trong thận. Nếu kéo dài, áp lực trong thận sẽ tăng lên, gây giãn đài bể thận và tổn thương nhu mô thận.
• Khi sỏi chiếm phần lớn diện tích bể thận, mô thận sẽ bị chèn ép và dần bị phá hủy. Người bệnh có thể bị suy giảm chức năng thận mà không hay biết.
• Đây là biến chứng nghiêm trọng nhất. Khi cả hai thận bị ảnh hưởng hoặc một thận đã mất chức năng từ trước, sỏi san hô có thể dẫn đến suy thận mạn, yêu cầu người bệnh phải chạy thận hoặc ghép thận.
• Trong trường hợp nhiễm trùng nặng, vi khuẩn có thể vào máu, gây ra tình trạng nhiễm trùng huyết, một tình trạng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng.

Khi nào cần đi khám?

Người bệnh nên đi khám ngay khi có các dấu hiệu như: Đau lưng âm ỉ kéo dài; tiểu buốt, tiểu rắt; nước tiểu đục, có mùi; sốt không rõ nguyên nhân; có tiền sử sỏi thận hoặc nhiễm trùng tiết niệu. Việc phát hiện sớm sẽ giúp điều trị hiệu quả và tránh các biến chứng nguy hiểm.

Để xác định có sỏi san hô hay không, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các xét nghiệm như: Siêu âm ổ bụng; chụp CT scan; xét nghiệm nước tiểu; xét nghiệm máu…

Tóm lại, sỏi san hô là một bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu được phát hiện sớm. Không nên chủ quan với các triệu chứng nhẹ như đau lưng hoặc tiểu buốt kéo dài. Đặc biệt, những người có tiền sử nhiễm trùng tiết niệu hoặc sỏi thận cần theo dõi định kỳ để phát hiện sớm bất thường.

Để phòng ngừa sỏi san hô, người bệnh cần uống đủ nước (từ 1,5-2 lít nước/ngày); định kỳ thăm khám để phát hiện và theo dõi tiến triển của sỏi; đồng thời tuân thủ chế độ điều trị và không sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc.