Không phải loại dầu ăn nào cũng tốt cho sức khỏe

Dầu ăn và mỡ lợn là những thành phần không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày của nhiều gia đình. Mặc dù có ý kiến cho rằng dầu ăn là lựa chọn tốt hơn mỡ lợn trong việc chế biến món ăn, nhưng không phải tất cả các loại dầu ăn đều mang lại lợi ích cho sức khỏe. Thậm chí, một số loại dầu ăn nếu được sử dụng không đúng cách có thể gây ra những tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe.

Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, chuyên gia dinh dưỡng tại Bệnh viện 19-8, cho biết rằng một số loại dầu ăn tưởng chừng như an toàn, nhưng thực tế lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ như tăng cholesterol trong máu, gây viêm nhiễm, thậm chí có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch nếu được tiêu thụ thường xuyên.

Ăn dầu ăn nào tốt cho sức khỏe?

Tiến sĩ Giang chia sẻ rằng những loại dầu ăn có lợi cho sức khỏe là những loại chứa nhiều axit béo không bão hòa, bao gồm:

• Dầu oliu, với loại tốt nhất là Extra Virgin Olive Oil – loại dầu nguyên chất nhất.
• Dầu đậu nành, dầu gạo, dầu hướng dương.
• Dầu hạt cải.
• Dầu lạc và dầu mè: nên sử dụng ở nhiệt độ vừa phải.

Những loại dầu này chứa các axit béo có lợi như Omega-3, Omega-6 và Omega-9, rất có lợi cho sức khỏe tim mạch. Bên cạnh đó, chúng còn giúp giảm cholesterol xấu (LDL-C) và hỗ trợ kiểm soát mức cholesterol trong máu.

Hai loại dầu ăn không tốt cho sức khỏe

Ngược lại với những loại dầu ăn tốt, có hai loại dầu mà các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế là dầu cọ và dầu dừa công nghiệp. Những loại dầu này chứa nhiều axit béo bão hòa và axit béo chuyển hóa, đây là hai loại chất béo cần tránh. Nếu bạn tái sử dụng hai loại dầu này nhiều lần, ví dụ như chiên đi chiên lại, có thể tạo ra nhiều axit béo bão hòa và các chất oxy hóa có hại.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) đã khuyến cáo rằng mọi người nên hạn chế tiêu thụ chất béo trans trong chế độ ăn hàng ngày. Chuyên gia cũng lưu ý rằng chất béo chuyển hóa thường xuất hiện trong những loại dầu đã tái sử dụng nhiều lần hoặc trong các thực phẩm chế biến sẵn như khoai tây chiên, bánh quy, snack, và bơ thực vật. Điều này có thể làm tăng cholesterol xấu (LDL) và giảm cholesterol tốt (HDL), từ đó làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và các bệnh tim mạch khác.

Cách dùng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Sau khi đã lựa chọn được các loại dầu ăn tốt cho sức khỏe, điều quan trọng là bạn cũng cần chú ý đến cách sử dụng chúng sao cho phù hợp với từng món ăn. Các chuyên gia khuyến cáo rằng bạn nên thay đổi và luân phiên giữa các loại dầu ăn. Ví dụ, bạn có thể dùng dầu oliu cho món salad, dầu gạo để chiên ở nhiệt độ thấp, và dầu đậu nành để xào. Cùng với đó, mọi người cần lưu ý:

• Kết hợp với các chất béo từ các loại hạt và trái cây như óc chó, hạt chia, hạt lanh, và các loại cá béo để tăng cường Omega-3 tự nhiên.
• Không tái sử dụng dầu đã chiên.
• Hạn chế các món ăn chiên ngập dầu.

Ăn mỡ lợn tốt hay dầu ăn tốt?

Nhiều bà nội trợ thường đặt ra câu hỏi liệu có nên hoàn toàn thay thế mỡ lợn bằng dầu ăn tốt cho sức khỏe hay không. Về vấn đề này, Tiến sĩ Giang khuyến cáo rằng các loại mỡ động vật như mỡ lợn, mỡ bò và mỡ gà chứa nhiều axit béo bão hòa. Khi tiêu thụ với lượng lớn và kéo dài, cơ thể có thể đối mặt với nguy cơ cao mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ và xơ vữa động mạch.

Tuy nhiên, nếu các bà nội trợ sử dụng mỡ lợn với một lượng vừa phải hoặc sử dụng mỡ lợn tự chế biến có nguồn gốc rõ ràng (mỡ lợn sạch), thì vẫn có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe. Mỡ lợn cũng cung cấp một lượng nhỏ vitamin tan trong dầu như vitamin A và vitamin D cho cơ thể. Do đó, yếu tố quan trọng nhất là biết cách sử dụng một cách hài hòa và đúng đối tượng, nhu cầu.

Tóm lại, việc sử dụng dầu ăn có tốt hay không không chỉ phụ thuộc vào việc chọn loại dầu mà còn dựa vào cách chế biến, bảo quản và lượng dầu sử dụng mỗi ngày. Đối với người Việt Nam, nên ưu tiên sử dụng các loại dầu thực vật giàu axit béo không bão hòa và kết hợp với các nguồn chất béo tốt từ thực phẩm tự nhiên để duy trì sức khỏe tốt nhất.