Áp xe gan do ký sinh trùng có biểu hiện như nào?

Áp xe gan do amip gây ra chủ yếu lây nhiễm qua đường phân – miệng. Con đường lây truyền này thường bắt nguồn từ những thói quen sinh hoạt không sạch sẽ và chế độ ăn uống kém vệ sinh. Vậy, bệnh nhân khi mắc phải bệnh này sẽ có những dấu hiệu gì cụ thể?

Áp xe gan do nhiễm đồng thời nhiều loại ký sinh trùng hiếm gặp

Mới đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã điều trị thành công một trường hợp áp xe gan phức tạp do sự nhiễm “đa dạng” của nhiều loại ký sinh trùng cùng với bội nhiễm vi khuẩn.

Bệnh nhân N.T.P. (68 tuổi, cư trú tại Hà Nội) nhập viện với triệu chứng đau tức ở hạ sườn phải kéo dài và sốt từng cơn. Trước đó, dù đã được thăm khám và phát hiện tổn thương ở gan, nhưng tình trạng của bệnh nhân vẫn không có dấu hiệu cải thiện.

Kết quả xét nghiệm tại bệnh viện cho thấy nhiều chỉ số bất thường như men gan tăng cao, chỉ số viêm CRP tăng mạnh, rối loạn đông máu và thiếu máu nhẹ. Đặc biệt, bệnh nhân dương tính với nhiều loại ký sinh trùng cùng lúc, bao gồm sán lá gan, giun đũa chó mèo, sán máng và amíp.

Hình ảnh siêu âm và cộng hưởng từ cho thấy có ổ áp xe gan trái kích thước lớn (64 x 39 mm). Các bác sĩ đã chẩn đoán bệnh nhân mắc phải áp xe gan do đa nhiễm ký sinh trùng kèm bội nhiễm vi khuẩn – tình trạng hiếm gặp nhưng có nguy cơ biến chứng cao.

Ngoài việc điều trị nội khoa, bệnh nhân đã được chọc hút ổ áp xe và dẫn lưu khoảng 20 ml dịch mủ. Phẫu thuật chỉ được xem xét nếu điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả.

Sau 20 ngày điều trị tích cực, tình trạng nhiễm trùng đã được kiểm soát, các xét nghiệm ký sinh trùng trở về âm tính, sức khỏe của bệnh nhân ổn định và bệnh nhân đã được xuất viện.

Con đường lây nhiễm của ký sinh trùng gây áp xe gan

Áp xe gan là tình trạng xuất hiện một hoặc nhiều ổ mủ trong nhu mô gan do sự xâm nhập và phát triển của vi sinh vật. Khi nguyên nhân gây bệnh là ký sinh trùng, phổ biến nhất là amip Entamoeba histolytica, bệnh sẽ được gọi là áp xe gan do amip.

Sau khi xâm nhập vào cơ thể thông qua đường tiêu hóa, amip có thể di chuyển từ ruột vào máu, rồi theo hệ tuần hoàn đến gan và gây tổn thương mô gan, tạo ra các ổ mủ.

Ký sinh trùng gây ra áp xe gan, đặc biệt là amip, chủ yếu lây lan qua đường phân – miệng. Điều này có nghĩa là mầm bệnh có thể xâm nhập vào cơ thể khi con người ăn hoặc uống thực phẩm, nước uống bị ô nhiễm.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ lây nhiễm

• Thói quen ăn uống không hợp vệ sinh, sử dụng thực phẩm chưa được nấu chín
• Uống nước không đảm bảo an toàn
• Không rửa tay trước khi ăn hoặc sau khi đi vệ sinh
• Sống trong môi trường ô nhiễm, điều kiện vệ sinh kém

Bên cạnh đó, ruồi và nhặng cũng có thể đóng vai trò như những tác nhân trung gian mang mầm bệnh từ phân sang thực phẩm.

Biểu hiện của áp xe gan do ký sinh trùng

Triệu chứng của áp xe gan do ký sinh trùng thường không biểu hiện rõ ràng ngay từ đầu mà tiến triển âm thầm, dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Tuy nhiên, khi ổ áp xe phát triển, người bệnh có thể gặp phải các dấu hiệu như:

• Sốt kéo dài: Đây là triệu chứng phổ biến nhất. Người bệnh thường bị sốt cao, có thể kèm theo rét run và vã mồ hôi. Sốt có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần nếu không được điều trị kịp thời.
• Đau vùng hạ sườn phải: Cơn đau thường xuất hiện ở vùng gan (hạ sườn phải), có thể âm ỉ hoặc dữ dội. Đau có thể tăng lên khi vận động, ho hay hít sâu.
• Gan to và đau khi ấn: Khi thăm khám, bác sĩ có thể phát hiện gan to và có cảm giác đau khi ấn vào vùng gan.
• Mệt mỏi, chán ăn: Bệnh nhân thường cảm thấy mệt mỏi, có xu hướng ăn uống kém và sụt cân không rõ lý do.
• Buồn nôn, nôn: Một số trường hợp có thể xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa như buồn nôn hoặc nôn.
• Vàng da (ít gặp): Không phải tất cả trường hợp đều có vàng da, nhưng nếu có thì đây có thể là dấu hiệu cho thấy bệnh đã tiến triển nặng.

Nếu không được điều trị kịp thời, áp xe gan do ký sinh trùng có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như vỡ ổ áp xe vào ổ bụng, phổi hoặc màng tim.

Một số dấu hiệu cảnh báo bao gồm: Đau bụng dữ dội đột ngột; khó thở, đau ngực; sốc, tụt huyết áp; rối loạn ý thức… Khi xuất hiện các triệu chứng này, bệnh nhân cần được cấp cứu ngay lập tức.

Chẩn đoán và điều trị

Để chẩn đoán áp xe gan, bác sĩ thường dựa vào triệu chứng lâm sàng cùng với các phương pháp cận lâm sàng như:

• Siêu âm ổ bụng
• Chụp CT scan
• Xét nghiệm máu
• Xét nghiệm tìm ký sinh trùng

Điều trị áp xe gan do ký sinh trùng chủ yếu sử dụng thuốc đặc hiệu để tiêu diệt amip. Trong một số trường hợp ổ áp xe lớn hoặc có nguy cơ vỡ, bác sĩ có thể chỉ định chọc hút để dẫn lưu mủ. Việc điều trị cần được thực hiện sớm và đúng phác đồ nhằm tránh biến chứng nguy hiểm.

Phòng bệnh áp xe gan do ký sinh trùng

Phòng ngừa bệnh là một yếu tố quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc phải áp xe gan. Một số biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả bao gồm:

• Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
• Thực hiện ăn chín, uống sôi
• Rửa sạch rau sống trước khi ăn
• Tránh sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc
• Giữ vệ sinh cá nhân tốt
• Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh
• Giữ móng tay sạch sẽ
• Cải thiện môi trường sống
• Xử lý chất thải đúng cách
• Diệt ruồi, nhặng
• Sử dụng nguồn nước sạch
• Không sử dụng nước chưa qua xử lý
• Ưu tiên nước đã đun sôi hoặc nước đóng chai đảm bảo an toàn

Người dân cần đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu nghi ngờ như: Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân; Đau vùng gan; Mệt mỏi, chán ăn kéo dài; có tiền sử ăn uống không đảm bảo vệ sinh. Việc phát hiện sớm sẽ giúp tăng hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng.

Tóm lại: Áp xe gan do ký sinh trùng là một bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể ngăn ngừa nếu duy trì thói quen ăn uống và sinh hoạt hợp vệ sinh. Các triệu chứng ban đầu của bệnh thường không điển hình, vì vậy mọi người cần nâng cao cảnh giác, đặc biệt khi có các dấu hiệu kéo dài.

Chủ động trong việc phòng bệnh, phát hiện sớm và điều trị kịp thời chính là chìa khóa giúp bảo vệ sức khỏe gan và hạn chế những biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra.