Phân biệt khó thở do suy tim và hen suyễn

Những biểu hiện khó thở do suy tim

Người bệnh có chức năng tim bị suy giảm thường gặp phải tình trạng khó thở trong nhiều hoạt động khác nhau, có thể xảy ra vào cả ban ngày và ban đêm với những đặc điểm điển hình như sau:

Khó thở khi nằm

Suy tim là một trong những nguyên nhân chính gây ra cảm giác khó thở khi nằm. Người bệnh thường cảm thấy khó thở khi thực hiện những hoạt động như xem ti vi, đọc sách hoặc khi nằm trong quá trình thăm khám. Thông thường, triệu chứng này sẽ giảm bớt khi người bệnh đứng dậy hoặc ngồi lên.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng khó thở khi nằm là do khi nằm ngửa, máu từ chân dồn về các mạch phổi, gây tích tụ dịch xung quanh phổi và tràn vào các phế nang, làm giảm khả năng trao đổi khí của phổi. Bên cạnh đó, khó thở khi nằm cũng có thể là biểu hiện của những bệnh lý khác như tăng áp lực phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, phù phổi, hoặc viêm phổi nặng,…

Khó thở về đêm

Khó thở vào ban đêm thường xảy ra khi bệnh nhân đang ngủ, khiến họ tỉnh dậy đột ngột sau khi ngủ từ 1-2 giờ. Cơn khó thở về đêm có thể đi kèm với triệu chứng ho, liên quan đến tình trạng ứ máu trong mạch phổi do suy tim. Người bệnh thường cảm thấy dễ thở hơn sau khoảng thời gian 10-15 phút khi ngồi dậy.

Khó thở khi gắng sức

Khó thở khi gắng sức là một trong những dấu hiệu phổ biến nhất của suy tim. Trong giai đoạn đầu, bệnh nhân có thể cảm thấy khó thở, hụt hơi, và thường có cảm giác đau ngực trong các hoạt động thể lực vừa phải như đi bộ, leo cầu thang, tập thể dục hoặc tham gia vào các hoạt động mạnh mẽ. Tình trạng này thường sẽ giảm đi khi người bệnh nghỉ ngơi. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển nặng, khó thở khi gắng sức có thể không cải thiện ngay cả khi bệnh nhân đã ngừng hoạt động.

Biểu hiện khó thở do hen suyễn

Khó thở do hen suyễn thường liên quan đến những yếu tố kích thích cụ thể như thời tiết lạnh, bụi mịn, hoạt động thể lực quá mức hoặc thậm chí là cảm xúc mạnh mẽ. Cơn hen sẽ xuất hiện khi đường thở bị co thắt, làm hẹp lòng phế quản, gây ra tình trạng khó thở.

Cách phân biệt khó thở do suy tim và khó thở do hen suyễn

Khó thở do suy tim thường xuất hiện hoặc trở nên nặng hơn khi bệnh nhân nằm, đặc biệt là khi họ nằm ở tư thế thấp. Người bệnh có thể phải kê cao 2-3 gối để dễ thở hơn, và trong những trường hợp nghiêm trọng, họ có thể phải ngủ trong tư thế nửa nằm nửa ngồi. Tình trạng này thường cải thiện khi nâng cao phần đầu và thân trên của cơ thể.

Một điểm khác biệt quan trọng để nhận diện là khó thở do hen suyễn thường có phản ứng tích cực với thuốc giãn phế quản. Khi sử dụng thuốc đúng cách, triệu chứng có thể được cải thiện rõ rệt. Ngược lại, khó thở do suy tim không cải thiện khi dùng thuốc giãn phế quản vì nguyên nhân không phải là do co thắt phế quản mà là do tình trạng ứ trệ tuần hoàn.

Làm sao cải thiện khi bị khó thở?

Khó thở do suy tim

Đối với người bệnh suy tim, việc cải thiện tình trạng khó thở cần tập trung vào việc kiểm soát tình trạng bệnh nền. Bệnh nhân nên tuân thủ điều trị theo đúng hướng dẫn của bác sĩ, sử dụng thuốc một cách đều đặn và đúng liều lượng. Khi có dấu hiệu khó thở, nên nằm với đầu cao để giảm thiểu tình trạng ứ trệ máu trong phổi.

Nếu tình trạng khó thở ngày càng nghiêm trọng, xuất hiện ngay cả khi nghỉ ngơi, kèm theo triệu chứng phù chân, mệt mỏi nhiều hoặc chỉ có thể ngủ trong tư thế ngồi, bệnh nhân cần đi khám ngay để điều chỉnh phương pháp điều trị.

Khó thở là một tín hiệu cảnh báo quan trọng từ cơ thể. Việc phân biệt đúng nguyên nhân không chỉ giúp giảm triệu chứng hiệu quả mà còn giúp tránh việc điều trị sai hướng, từ đó không bỏ lỡ thời điểm cần can thiệp kịp thời.

Khó thở do hen suyễn

Ngay lập tức đưa người bệnh ra khỏi nơi có yếu tố gây kích thích cơn hen đến một khu vực thoáng đãng, không đông người. Hỗ trợ người bệnh ngồi dậy hoặc nằm kê cao phần thân trên để họ dễ thở hơn.

Sử dụng thuốc điều trị hen suyễn dạng xịt, có tác dụng nhanh như Ventolin hoặc Berodual cho bệnh nhân. Nếu là cơn hen phế quản nhẹ, chỉ cần xịt 2 nhát/lần sẽ giúp cắt cơn hen hiệu quả. Nếu sau 20 phút mà triệu chứng vẫn không giảm, tiếp tục xịt thêm 2 nhát. Nếu tình trạng vẫn không cải thiện, lại xịt thêm 2 nhát và đưa người bệnh đi cấp cứu.

Đối với cơn hen suyễn nặng (có triệu chứng là khó thở ngay cả khi ngồi nghỉ, thở dốc và không thể nói hết câu), cần xịt thuốc cắt cơn ngay lập tức và đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất. Nếu là cơn hen suyễn đe dọa tính mạng (biểu hiện như da tím tái, lú lẫn, đổ mồ hôi lạnh, không thể nói chuyện được), cần gọi xe cấp cứu ngay lập tức. Trong thời gian chờ xe, xịt ngay 2 nhát thuốc cắt cơn cho bệnh nhân. Nếu có thể, người bên cạnh nên tiêm thuốc giãn phế quản beta 2 dưới da cho bệnh nhân.